2025-03-18

Profilaktyka wtórna: regularne badania cytologiczne

Cytologia pozwala na wykrycie zmian przedrakowych we wczesnym stadium, co zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Program profilaktyczny obejmuje kobiety w wieku 25–64 lat, które mogą wykonać badanie bezpłatnie w wybranych placówkach.

Profilaktyka wtórna raka szyjki macicy: regularne badania cytologiczne

Profilaktyka wtórna polega na wczesnym wykrywaniu chorób, zanim pojawią się objawy kliniczne. W przypadku raka szyjki macicy kluczowym narzędziem profilaktyki wtórnej są regularne badania cytologiczne, które pozwalają wykryć zmiany przednowotworowe lub bardzo wczesne stadium choroby – wtedy, gdy leczenie jest najskuteczniejsze.

W przeciwieństwie do profilaktyki pierwotnej (np. szczepień przeciw HPV), profilaktyka wtórna nie zapobiega zachorowaniu, ale umożliwia wczesne rozpoznanie i szybkie wdrożenie leczenia, co znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju zaawansowanego raka.

Dlaczego cytologia jest tak ważna?

Cytologia, czyli wymaz z szyjki macicy, to badanie przesiewowe, które pozwala ocenić stan komórek nabłonka i wykryć niepokojące zmiany, zanim rozwinie się nowotwór. Zaleca się wykonywanie cytologii co 3 lata u kobiet w wieku 25–59 lat, a w niektórych przypadkach – częściej, zgodnie z decyzją lekarza.

Jak przygotować się do badania cytologicznego?

Aby wynik badania był wiarygodny, warto pamiętać o kilku zasadach:

  • Nie wykonuj badania w trakcie miesiączki – najlepszy czas to 10–20 dzień cyklu.
  • Unikaj współżycia przez 24–48 godzin przed badaniem.
  • Nie stosuj leków dopochwowych, tamponów ani irygacji przez minimum 2 dni przed badaniem.
  • Odczekaj kilka dni po badaniu ginekologicznym lub USG dopochwowym, jeśli używano żelu.

Jeśli masz objawy, takie jak nietypowe upławy, krwawienia międzymiesiączkowe lub ból – zgłoś to lekarzowi przed badaniem.

Regularne badania cytologiczne ratują życie. Dzięki nim rak szyjki macicy może być wykryty na bardzo wczesnym etapie – zanim zdąży wyrządzić poważne szkody.